Vliegend Hert (1729)
(ook Vliegend Hart, Vliegent Hert en Vliegent Hart)
Kenmerken
Kenmerken
| Naamgeving | De spelling "Vliegend Hart" komt vaak voor, waarbij "hart" de betekenis "hert" heeft; VOC-schepen kregen regelmatig dierennamen. Mogelijk is de naam ontleend aan het springende hert in het familiewapen van Johan van Buytenhem, burgemeester van Vlissingen en bewindhebber van de VOC in de tijd dat deze Vliegend Hert gebouwd is (Pol, 1993). |
| Scheepstype | spiegelretourschip |
| Bouw | gebouwd in 1729 voor de Kamer van Zeeland op een werf in Middelburg |
| Gebruik | in gebruik bij de VOC vanaf 1729 tot 03/02/1735 (vergaan, Scheldemond) |
| Lengte | 145 voet |
| Breedte | 10 m |
| Laadvermogen | 425 last (850 ton) |
| Bemanning | 256 man |
Beschrijving
Beschrijving
Op 3-2-1735 na vertrek voor de tweede reis naar Oost-Indie in de monding van de Schelde, 18 km voor de kust van Vlissingen, op een zandbank gevaren en lekgeslagen, evenals haar gelijktijdig uitgevaren zusterschip Anna Catharina. Het drama begon 's middags om een uur of drie en eindigde in de avond, toen het schip naar de diepte zonk. Alle 256 opvarenden, waaronder een contingent soldaten, kwamen om. Er waren wel twee sloepen, maar die zaten zodanig vastgesjord, dat ze onmogelijk te water konden. De ramp was des te tragischer omdat er een loodsboot in de buurt was, die echter volgens de annalen geen enkele hulp kon bieden.
In september 1981 is het wrak ontdekt na bijna drie jaar zoeken met o.a. electronische apparatuur en via het beproefde systeem van kruispeiling. Onder andere is een geldkist, gevuld met 2000 gouden dukaten en 5000 zilveren realen uit 1729, gevonden. De kist, zonder inhoud, is door de berger John Rose, met glazen, bestek, wijnflessen, een lap zijde enz. geschonken aan Nederland. De duikers brachten veel kogels en onderdelen van musketten en degens naar boven. Een opzienbarende ontdekking bij 't Vliegend Hert was de aanwezigheid van dichtgesoldeerde loden containers, waarin tabak, kaas en ansjovis waren 'ingeblikt'. Dergelijke goederen waren minstens zeven jaar houdbaar.
Reizen
Reisgegevens
| vertrek op | van | naar | aankomst op | kamer | schipper | |
 |
11/12/1730 | Rammekens | Batavia | 10/07/1731 | Zeeland | Abraham van der Hart |
over:
|
||||||
|
21/08/1731 | Batavia | Souratte | 1731 | ||
| Vertrokken samen met de Stadhuis van Delft (die in de Straat verging) en de Langerode. | ||||||
|
1732 | Souratte | Batavia | 20/07/1732 | ||
over:
|
||||||
|
06/08/1732 | Batavia | Samarang | 1732 | ||
| Met aan boord kapitein Jan Minut. | ||||||
|
1732 | Samarang | Batavia | 13/09/1732 | ||
|
04/10/1732 | Batavia | Ceylon | 1732 | ||
| Met aan boord Raad Extra-ordinaris Jacob Christiaan Pielat als commissaris. | ||||||
|
1733 | Ceylon | Batavia | 10/06/1733 | ||
|
22/12/1733 | Ceylon | Rammekens | 15/08/1734 | Zeeland | Abraham van der Hart |
over:
|
||||||
|
03/02/1735 | Rammekens | (Batavia) | 03/02/1735  |
Zeeland | Cornelis van der Horst |
Bronnen
Bronnen
• Lohanda, Mona, en Hendrik E. Niemeijer, 2013. Marginalia to the Daily Journals of Batavia Castle (1659-1799) : A digitized contemporary chronological entry to archives of the Dutch East India Company (VOC). - Jakarta: Arsip National Republik Indonesia / The Corts Foundation, 2013. [nl] - NB: niet meer online)
• NA-1.04.02-2264;0018-0039, [s.a.]. NL-HaNA_1.04.02_2264. 1734 ZZZZZZ. Zevende boek: Batavia, zevende deel 1734 : folio 0018 - 0039 - Aangekomene en vertrockene schepen vanaf november 1732 t/m september 1733. - [s.a.]. - Nationaal Archief, 1.04.02 inv.nr. 2264
• Pol, Arent, 1993. De schat van het Vliegend Hert : compagniesgeld en smokkelgeld uit een VOC-schip. - Leiden: Rijksmuseum Het Koninklijk Penningkabinet, 1993. - 80 p., [nl] - ISBN 90-73882-01-X
• RGP-GS166, 1979. Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries, Volume II, Outward-bound voyages from the Netherlands to Asia and the Cape (1595-1794). - Den Haag: Martinus Nijhoff, 1979. - 765 p., [en] - ISBN 90-247-2270-5
• RGP-GS167, 1979. Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries, Volume III, Homeward-bound voyages from Asia and the Cape to the Netherlands (1597-1795). - Den Haag: Martinus Nijhoff, 1979. - 626 p., [en] - 90-247-2282-9