Rooswijk (1737)

Kenmerken

Kenmerken

Scheepstypehekboot
Bouwgebouwd in 1737 voor de Kamer van Amsterdam op de VOC-werf in Amsterdam
Gebruikin gebruik bij de VOC vanaf 1737 tot 09/01/1740 (vergaan, Goodwin's Sands)
Lengte145 voet
Laadvermogen425 last (850 ton)
Bemanning250-265 koppen

Beschrijving

Beschrijving

Volgens de "Lijst van alle zoodanige schepen..." is de Rooswijk een hekboot.
Een dag na vertrek van Texel voor haar tweede reis naar Indië is de Rooswijk met man en muis vergaan bij Goodwin Sands (ten zuidoosten van Engeland) op 9 januari 1740 (zie details omtrent het vergaan en de berging). De vergane Rooswijk werd in juni 1740 vervangen door de Kasteel van Woerden (ex Buvegnies) om de geldzending alsnog af te leveren.

De ramp

Details van het vergaan

Vergaan:09/01/1740, op de route Patria - Indië
Ligging: Goodwin Sands, Groot-Brittannië
LadingDe lading bestond o.a. uit 30 kisten staafzilver en mexicanen (zilveren munten) ter waarde van ruim 300.082 gulden. Meer precies is de lading gerecontrueerd als zijnde 8000 mark baar zilver (= 1000 staven; 1 mark = 246,084 gram) en 4000 mark realen (dat zijn ca 36.000 munten van 8 realen; wanneer (ook) andere muntstukken, bijv. van 4, 2 of 1 reaal, verscheept werden, is het totaal aantal munten groter (pers.med. A. Pol, Geld- en Bankmuseum te Utrecht, 2/1/2006).
ToedrachtDe Rooswijk is tijdens een storm vergaan bij de Goodwin Sands, een ca 16 km lang gebied van ondiepten en zich verplaatsende zandbanken voor de zuidoost-kust van Engeland, ongeveer 9 km uit de kust bij Deal. In Deal hoorde men de kanonschoten van de Rooswijk en leidde daaruit af dat er een schip in nood was. De volgende dag spoelde wrakhout aan op het strand en een kist met o.a. brieven waaruit bleek welk schip het was. De gevaarlijke Goodwin Sands vormden overigens een beschutting voor de iets zuidelijker gelegen ankerplaats The Downs (de Rede van Duins). Geen van de bemanningsleden heeft de ramp overleefd.
BergingNa het vergaan hebben Engelse vissers een kist met brieven gevonden waaruit bleek dat het om de Rooswijk (Croeswijk) ging.
In 2004 werd het wrak van de Rooswijk bij toeval ontdekt door een timmerman en een amateur-duiker en van mei tot september 2005 heeft de professionele berger Rex Cowan (bekend van de berging van het Vliegend Hert) een deel van de lading geborgen. Zilveren baren, munten, sabels, kanonnen, musketten en gebruiksvoorwerpen (o.a. kookgerei, een kaarsendover, een bril en een mosterdpotje met de lepel er nog in) werden teruggevonden (bronnen: ANP, NRC). De eerste veiling van 377 munten en 2 zilverstaven bracht in 2007 in de Verenigde Staten ruim 178.000 euro op.
Op 18 april 2017 maakte de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bekend dat in de zomermaanden van dit jaar het schip verder zal worden opgegraven.
MuseaOp 12 februari 2007 is een deel van de geborgen lading aan Nederland overgedragen. Daarvan wordt tot eind oktober een deel in het Vlissingse MuZEEum tentoongesteld. Een team van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monument (RACM) en het MuZEEum dragen zorg voor de conservering en verder onderzoek van de objecten. Daarna zullen de voorwerpen over een aantal Nederlandse musea worden verdeeld.

Reizen

Reisgegevens

  vertrek op van naar aankomst op kamer schipper
24/10/1737 Texel Batavia 23/09/1738 Amsterdam Adriaan van Rensen
 
viaKaap de Goede Hoopvan 08/06/1738 tot 27/06/1738
25/12/1738 Batavia Texel 11/07/1739 Amsterdam Jacob Verleng
 
viaKaap de Goede Hoopvan 21/03/1739 tot 09/04/1739
08/01/1740 Texel VERGAAN 09/01/1740 Amsterdam Daniel Ronzieres

Bronnen

Bronnen


• Pol, Arent, 1985. Tot gerieff van India : geldexport door de VOC en de muntproduktie in Nederland 1720-1740. - In: Jaarboek voor Munt- en Penningkunde 72 (1985). - 1985. - 195 p., [nl]
• RGP-GS166, 1979. Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries, Volume II, Outward-bound voyages from the Netherlands to Asia and the Cape (1595-1794). - Den Haag: Martinus Nijhoff, 1979. - 765 p., [en] - ISBN 90-247-2270-5
• RGP-GS167, 1979. Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries, Volume III, Homeward-bound voyages from Asia and the Cape to the Netherlands (1597-1795). - Den Haag: Martinus Nijhoff, 1979. - 626 p., [en] - 90-247-2282-9