Schellak (1736)
(ook Schellack, Schellach, Schellag en Schellagh)

Kenmerken

Kenmerken

NaamgevingDe oudste vermelding van de heerlijkheid Schellach ten noorden van Middelburg dateert van 1274. Er was een klein dorpje met een kerk, kosterij, molen en school. In 1753 was alleen de begraafplaats nog over. De kerk en de molen werden al in de 80-jarige oorlog verwoest. Rond 1700 stonden van de kerk nog wat muurresten, gewelven en een stukje toren. Ca 1678 werd Johan Boudaen Courten, heer van St. Laurens, heer van Schellach, heer van Popkensburg (1635-1716) bewindhebber van de VOC.
Scheepstypespiegelretourschip
Bouwgebouwd in 1736 voor de Kamer van Zeeland op de VOC-werf in Middelburg
Gebruikin gebruik bij de VOC vanaf 1736 tot 1753 (vergaan, Bouton)
Lengte145 voet
Laadvermogen425 last (850 ton)
Bemanning189-400 koppen

Beschrijving

Beschrijving

Dit schip deed in 1741 en 1744 Nagasaki aan.
De Schellak werd tijdens de terugreis van Japan op de Coromandelkust door de Fransen veroverd en naar Pondicherry opgebracht. Maar aangezien de vrede inmiddels was gesloten (Vrede van Aken, 17 oktober 1748) is het schip weer vrij gegeven en naar Batavia gezonden.
Uiteindelijk is het schip in 1753 beoosten Bouton verongelukt op een zandbank.

Reizen

Reisgegevens

  vertrek op van naar aankomst op kamer schipper
01/06/1737 Rammekens Batavia 15/02/1738 Zeeland Gerrit de Zomer
 
viaKaap de Goede Hoopvan 04/11/1737 tot 26/11/1737
Batavia Deshima 22/08/1738
 De reis duurde 74 dagen. Het nieuwe opperhoofd Van der Cruijsse overleed tijdens de reis bij Pulau Thimaon aan boord van de Schellag of Enkhuizen.
08/11/1738 Deshima Batavia 12/12/1738
 Op 1 november vertrokken naar de Papenberg in afwachting van het definitieve vertrek.
02/02/1739 Batavia Rammekens 08/09/1739 Zeeland Jan Elswout
 
viaKaap de Goede Hoopvan 17/05/1739 tot 01/06/1739
20/04/1740 Rammekens Batavia 19/11/1740 Zeeland Cornelis Mol
 
viaKaap de Goede Hoopvan 21/07/1740 tot 11/09/1740
 Schipper Cornelis Mol stierf tijdens de reis en werd opgevolgd door Willem Hendriksz. van Roffe.
14/01/1741 Batavia Rammekens 27/09/1741 Zeeland Willem Hendriksz. van Roffe
 Bij vertrek met bestemming Patria bestond de retourvloot uit de schepen Adrichem, Hof van Delft, Nieuwerkerk, Schellag en Watervliet.
 
viaKaap de Goede Hoopvan 14/04/1741 tot 10/05/1741
 Volgens Generale Missiven dd 6 november 1741 vertrokken op 10 januari 1741.
01/11/1742 Rammekens Batavia 28/05/1743 Zeeland Anthonie Uiterschouw
 
viaKaap de Goede Hoopvan 01/03/1743 tot 16/03/1743
17/10/1743 Batavia Texel 17/06/1744 Amsterdam Anthonie Uiterschouw
 
viaKaap de Goede Hoopvan 12/01/1744 tot 05/03/1744
14/01/1745 Texel Batavia 17/08/1745 Amsterdam Willem 't Hoen
 
viaKaap de Goede Hoopvan 01/06/1745 tot 18/06/1745
19/01/1746 Ceylon Rammekens 12/08/1746 Zeeland Cornelis van Zwanenburg
 
viaKaap de Goede Hoopvan 26/03/1746 tot 19/04/1746
20/08/1747 Rammekens Batavia 18/05/1748 Zeeland Adriaan Laurens
 
viaKaap de Goede Hoopvan 18/12/1747 tot 16/01/1748
Batavia Deshima 09/08/1748
 Op 9 aug. ging het schip voor anker bij de Papenberg; enkele dagen later bij Deshima. Tijdens de reis was het contact met de twee andere schepen Jager en Huis te Persijn verloren.
21/11/1748 Deshima Coromandelkust
 
viaMalakka
 Omdat er problemen waren met de ankers kon de Schellach niet gelijktijdig met de Jager vertrekken maar volgde een dag later.
1752 Banda Batavia
 Vertrek medio 1752 van Banda.

Bronnen

Bronnen


• RGP-GS166, 1979. Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries, Volume II, Outward-bound voyages from the Netherlands to Asia and the Cape (1595-1794). - Den Haag: Martinus Nijhoff, 1979. - 765 p., [en] - ISBN 90-247-2270-5
• RGP-GS167, 1979. Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries, Volume III, Homeward-bound voyages from Asia and the Cape to the Netherlands (1597-1795). - Den Haag: Martinus Nijhoff, 1979. - 626 p., [en] - 90-247-2282-9
• Velde, Paul van der, 1991. The Deshima dagregisters : their original tables of contents : Vol. VI 1730-1740 . - Leiden: Center for the History of European Expansion, 1991. - 344 p., [en]
• Velde, Paul van der, 1993. The Deshima dagregisters : their original tables of contents : Vol. VII 1740-1760 . - Leiden: Center for the History of European Expansion, 1993. - 450 p., [en]